بیش از  لکه گیری :

1- ابتدا علت ونوع لکه که ازچه موادی است پیدا کنید .

2- به نوع پارچه ازلحاظ قابل شتسشوبودن ونبودن توجه نمایید .

3- درزمینه جنس ورنگ پارچه دقت کنید .

4- طرحی که برای لکه زدایی می خواهید به آن عمل نمائید قبلاً تعیین کنید .

5- هرنوع ماده شیمیایی راکه می خواهید بکارببرید روی درزلباس یاتکه ای ازپارچه مشابه امتحان نمائید واگرمی خواهید پارچه را بشوئید لکه را قبل ازشستن ازبین ببرید.

6- آب داغ بعضی لکه ها مانند لکه های حاصل ازتخم مرغ وخون را ثابت می کند .

7- صابون نیزبعضی لکه ها مانند چای ، قهوه ، وعصاره بسیاری ازمیوه ها را ثابت می کند .

8- محلولهایی مانند تتراکلروکربن یا بنزین ، بوسیله ابریا برس لکه ها راازبین خواهد برد .

9- بیرنگ کردن لکه بوسیله آب اکسیژنه واسید اگزالیک (جوهرترشک) یا ژاول
لکه ها را ازبین برد .

10- لکه گیری بطریق خشک ، بوسیله خمیری ازپودرهای جذب کننده مانند گچ فرانسوی ، پودرسفیدتالک .1

1 -سوزندوزیهای سنتی ایران .منتخب صبا

انواع لکه :

بطور کلی لکه ها به سه دسته تقسیم میشوند:

الف :رسوب کننده که در بارچه نفوذ نمی کنند . (رنگ روغن ،سس مایونز...)

ب : جذب کننده  که در  بارچه نفوذ می کنند . (آب میوه ها ،جوهر های رنگی و برخی نوشیدنی ها ....)

ج :چسبنده ها : (گل ،گریس ....) 1

لکه های تازه را درآب سردفروببرید وکاملاً بشوئید سپس باآب وصابون گرم بشوئید وبرای لکه هایی که به آسانی پاک نمی شوند محلول آب نمک بکاربرید .(4/1 واحدنمک و2 واحد آب بکاربرده شود  .)

لکه چسبنده وخون وچسب وهرچیزراکه دارای ماده قندی باشد روی هرنوع پارچه رنگی قابل شستشوکه اثرگذارده باشد بوسیله اسفنج یا تتراکلروکربن بشوئید . سپس باآب سرد بوسیله اسفنج شستشو داده ودوباره باآب وصابون نیم گرم بشوئید . البته می توانید به جای تتراکلروکربن ازبنزن استفاده نمائید . 2

1– لکه گیری و رفوگری و اتو کشی ، لیندا برینا ،ترجمه جمشید کاویان

2 -سوزندوزیهای سنتی ایران .منتخب صبا ،

لکه زدائی :

لکه شمع :

بگذارید موم شمع روی بارچه منجمد شود سبس با لبه قاشق یا چاقو موم را بردارید ،طوری که فقط لکه ای از باقی بماند. لکه رابین دو ورق کاغذخشک کن قرار داده سبس اتوی گرم را روی لکه بکشید .چند بار کاغذ خشک کن را عوض کنید تالکه شمع کاملا"از بارچه جداشود. سبس طبق جنس بارچه آن را آبکشی کنید .

لکه آدامس :

لباس راداخل کیسه نایلونی گذاشته وکیسه را درون فریزر قرار دهید . به تدریج یخ می زند وبه صورت تکه های ریز از لباس جدا میشود واگرلکه باقی ماند آ« را بوسیله اسفنج وتتراکلروکربن بشوئید .2

لکه شکلات وکاکائوروی پارچه های رنگی:

ابتدا باآب وصابون بشوئید بعدلکه ها را بوسیله تتراکلروکربن ازبین ببرید .   

لکه روغن ماهی های روی پارچه های نخی وکتانی سفید :

 بایستی لکه تازه را ابتداباتتراکلروکربن واسفنج بشوئید بعدباآب گرم وصابون شستشودهید . لکه کهنه را باآب اکسیژنه بشوئید تابیرنگ شود بعدباآب خوب بشوئید .

پاک کردن لکه قهوه روی پارچه های نخی وکتانی سفید :

آب جوش را روی لکه بریزید سپس اینکارراازطرف دیگرتکرارکنید . اگرلکه نرفت آن را باآب اکسیژنه بشوئید سپس باآب خالص شتشو دهید اول صابون بکارنبرید زیرا ممکن است لکه ثابت شود .

برای پاک کردن لکه قهوه یا چای روی هرنوع پارچه های رنگی قابل شستشو، آن را باآب گرم واسفنج شستشودهید اگرلکه باقی ماندگلیسیرین گرم بکاربرید وبگذارید نیمساعت بماند سپس باآب خوب شستشودهید بعدباآب گرم وصابون بشوئید .

لکه کره ،خامه وبستنی روی پارچه های نخی وکتانی سفید:

نخست پارچه را بوسیله اسفنج وباآب نیم گرم وصابون بشوئید واگرلکه باقی ماند برای ازبین بردن آن ازتتراکلروکربن استفاده نمائید.

لکه ترشی:

 را می توان باکمی محلول آمونیاک درآب ازبین برد .

لکه تخم مرغ یا گوشت روی پارچه های نخی وکتانی سفید:

باید با تتراکلروکربن ازبین برد ابتدا لکه را درآب سردخیس کنید ، بعد بشوئید اگرلکه باقی ماندآن را بااسفنج وتتراکلروکربن پاک کنید .

لکه های میوه ویا آب میوه روی هرنوع پارچه رنگی :

ابتدا آن را باآب سردبااسفنج بشوئید اگرلکه باقی ماند ، گلسیرین بکارببرید وبگذارید چندساعت بماند آن را باآب گرم وصابون بشوئید . لکه علف روی
پارچه های نخی وکتانی سفید را بادنبه یا روغن مالش دهید سپس باآب وصابون بشوئید . لکه باقی مانده را باآب اکسیژنه یا الکل سفید ازبین برده ودرخاتمه پارچه را باآب وصابون بشوئید . لکه های میوه های رنگی مانند شاه توت ، آلبالو ، آنار، هندوانه وغیره با محلول ده درصد هیدروسولفیت وسود بخوبی ازبین می رود.

لکه جوهرمیوه:

 می توان ازپرمنگنات بخوبی استفاده کردبیدن ترتیب که 30 گرم ازپرمنگنات رادریک لیترآب حل کرده ولکه را درآن قراردهید . وقتی لکه خوب قرمزشد یعنی محلول پرمنگنات درآن اثرکردوپارچه را خارج کرده با آب بشوئید سپس آنرا دربی سولفوروسودیا هیدروسولفیت وسودقراردهید .

وقتی لکه خوب قرمزشد یعنی محلول پرمنگنات درآن اثرکردپارچه را خارج کرده ، باآب بشوئید پس آنرا دربی سولفوروسود یا هیدروسولفیت وسود قراردهید که رنگ قرمز آن برطرف شود . اگرملاحظه نمودید که لکه پاک نشده است عمل فوق را تکرارنمایید تاکاملاً لکه زایل شود . پرمنگنات داروی خوبی برای برطرف کردن لکه هاست . مخصوصاً لکه های رنگی را ازروی پارچه سفید بخوبی می زداید . اگرلکه کهنه باشد باید آنرا به همین طریق پاک کرد

پاک کردن لکه سبزی :

برای برطرف کردن لکه های سبزی گیاهان وکلروفیل اگرتازه باشد محلول آب والکل ویا اتوبکارمی رود ولی اگر کهنه باشد باید بربرات دوسودباآب اکسیژنه ویا آمونیاک مصرف کرد . لکه های کلروفیل گیاهان راچنین باهیدروسولفیت وسود ازبین بردبدین طریق که 5 گرم آنرا درصد گرم آب مخلوط کرده برروی لکه مالش می دهند . اگرپارچه رنگی باشد ورنگ آن ثابت نباشد نباید بااین دارو پاک نمود ولی پارچه های سفید را بخوبی می توان بااین دارو لکه گیری کرد .

لکه های سوختگی ولکه های اتو که زردرنگ است :

 باید ازآب اکسیژنه ویا آب ژوال استفاده گکرد : آب اکسیژنه یا آب ژاول استفاده کرد : آب اکسیژنه وآب ژاول برخی ازلکه ها مخصوصاً لکه های سوختگی را به خوبی از بین می برد اگرپارچه فقط مختصری زردشده است وسوختگی عمیق نیست ، جای لکه را مرطوب کرده نمک بپاشید وبگذارید وبعدازچنددقیقه بردارید . اگرپارچه زیاد سوخته باشد علاج ندارد .

لکه لاک ناخن درصورت طبیعی بودن جنس پارچه:

 می توان ازتینریا آستون استفاده نمود ولی درپارچه های مصنوعی به جای آستون وتینرحتماً ازتتراکلروکربن استفاده نمائید .

تمیز کردن ته اطو که ازپارچه های مصنوعی سیاه می شود:

اطورا به برق متصل کرده تاگرم شود . یک شمع بزرگ را به کف اتوبمالید بعد بلافاصله بایک پارچه لطیف ته اتورا محکم پاک کنید وچندین باراینکاررا تکرار
می کنید تاکف آن کاملآً پاک وسفید شود .

روش دوم : ته اتورا با صابون آب ندیده محکم بمالید سپس اتورا به برق زده گرم که شد روی یک پارچه می کشید تا ته اتو کاملاً پاک وسفید گردد .

شستشو و اتوی  پارچه های مختلف :

پارچه های ابریشمی

انواع پارچه های ابریشمی ، اگردرآب داغ وصابون زیادشسته شوند زُمخت خواهند شد .

اگرگرد رختشویی دردسترس شما نباشد می توانید آب صابون نیم گرم درست کنید وپارچه را درآن آب گذاشته وبلافاصله بعدازخیس کردن بشوئید ، ولی چنگ محکم نزنید . کمی بین دودست مالش بدهید تا کاملاً چرک آن پاک شود ، اگراحتیاج داشت دوبارآب صابون را تجدید کنید ، بعد ازآنکه مطمئن شدید که لباس کاملاً تمیزشده دویا سه بارباآب نیم گرم آب بکشید وبالا وپایین کنید تا تمام صابون آن گرفته شود ، آن وقت آن را تکان بدهید ؛ بازهم تکرارمی کنیم . بهم نتابد ، بافشارنچلانید ، فقط لباس را ازآب خارج کرده ، خوب تکان بدهید وآویزان کنید وبعدازاین که کمی آب آن گرفته شد آنرا روی حوله پهن کنید . چنانچه ازاتومدرج استفاده می کنید درجه اتورا برای لباس مورد نظرتنظیم نمائید .

پارچه های پشمی :

انواع مواد باک کننده غیر قلیایی ویا قلیایی ضعیف برای شستشوی پشم مناسب است. در صورتی که آب خیلی گرم صابون قلیایی باشد پشمبحالت نمد در می آید.1   باید ازآب ولرم مایل به سرد وصابون کم قلیایی استفاده کنید . منظورهمان گردهای رختشویی است پارچه های پشمی را باندازه 10 دقیقه درآب صابون خیس کنید . حرارت اتوبرای لباس مورد نظر را تنظیم کنید .

مادامی که لباس  رطوبت دارد درکمد ، آویزان نکنید . معمولا باید لباس را درجائیکه خشک

1 - سازمان  آموزش فنی و حرفه ای کشور ، آموزش خیاطی

 وخنک باشد نگاه داری کنید ، برای برطرف کردن گرد وذرات ازلباس پشمی ، آنرا برس بزنید وهمیشه برس را درخواب پارچه بکشید نگذارید عرق به لباس صدمه بزند . اشخاصی که زیاد عرق می کنند
می توانند اززیربغل های آماده که درتمام مغازه ها موجوداست استفاده کنید . باین طریق که زیربغلی را ازطرف پشت لباس ، باچند عدد کوک وصل کنند هرروزآنرا برداشته بشوئید ، خشک کنید ودوباره به لباس متصل نمائید . راه دیگری هم هست ، دراغلب داروخانه ها لوسیدن های مخصوصی برای ازبین بردن عرق دارند که
می توان تهیه نموده وازآن استفاده کرد .

لباس کتانی وپنبه ای :

شستشوی کتان وپنبه تقریباً یکسان  است برای این نوع لباس ها ازآب گرم وصابون استفاده کنید . وبعد ازآنکه پانزده الی بیست دقیقه مانده آنها را خوب چنگ بزنید تا تمیز شوند . واگرلازم بود ودوباره ازآب تمیز استفاده کنید . بعدازآبکشی کمی مایع آهاری درآب بریزید ولباسها را توی آن آب دوباره چنگ بزنید وفشارداده درآفتاب بیاندازید واگرپارچه رنگی باشد آن را درسایه خشک
 کنید . چون آفتاب رنگ آن را خراب می کند . حالا برای اتوکشیدن باید مواظب بود که پارچه حتماً دونم باشد . دراین حالت می توانید آنها را لوله کنید وتقریباً یکی دوساعت ، بحالت مرطوب بگذاریدبماند. بعدحرارت اتورا باتوجه به درجه ای که برای پنبه وکتان تعیین شده تنظیم کنید . (چون حرارت اتوبرای پارچه های کتانی وپنبه ای باید کاملاً زیاد باشد .

ابتدا درزها وچینها وساسونهای لباس را ازطرف پشت اتوبکشید واگرپارچه آب رفته وجمع شده بود ودرضمن اتویک سرآنرا محکم بگیرید . وبادست دیگراتونمائید تا بازشود . وقسمت های دولایی ازقبیل یقه ، سردست وسجاف را ابتدا ازطرف رو اتو بکشید تا کاملاً لباس با اتوخشک شود .

شستشو ونظافت پارچه های  سوزن دوزی شده :

درمواردی که پارچه سوزن دوزی شده( گلدوزی  ، قلابدوزی ، سکمه دوزی ...) ودرمعرض گرد وغبارقرارگرفت نخست آن را درهوای آزاد تکان دهید تا عاری ازگردوغبارگردد . بعدیک تکه پارچه نخی سفید رنگ که آن را مرطوب کرده اید به آرامی به پشت پارچه ودوخت بکشید درصورتی که رنگ پارچه ونخ کارشده ثابت بوده وپارچه سفید رنگ نگرفت آن را بایک ماده پاک کننده ملایم وآب ولرم شتشو دهید . پارچه نباید تاشده باشد بلکه بصورت بازو گسترده به آرامی آن را وارد آب وماده پاک کننده بکنید بعد بوسیله انگشتان دست ، پارچه را به نرمی مالش دهید .

چندین مرتبه آب آن را عوض کنید تا زمانی که آب کاملاً صاف وتمیز ازآن خارج شود . سپس پارچه را درمیان یک حوله لوله نمائید تا آب اضافی آن گرفته شود . آنگاه پارچه را درهوای آزاد قراردهید تا رطوبت اضافی آن خشک شود مشروط به این که رمقابل نورآفتاب قرارنگیرید .

درمواردی که پارچه سوزن دوزی شده (سرمه دوزی ، منجوق دوزی ....) باشد  درمعرض گرد وغبارقرارگرفت آن را درهوای آزاد تکان دهید تا عاری ازگردوغبارگردد .